دیوار سبز

مروری بر معرفی، مزایا و سیستم آبیاری دیوار سبز

مقدمه: دیوار سبز (با نام انگلیسی: Green Wall) طی سالیان اخیر به عنوان تازه‌ترین روند رو به رشد در حیطه ساختمان سازی مطرح گردیده است، از گرین وال با سایر اسامی از قبیل دیوار گیاهی، دیوار زنده، دیوار زیستی، باغ عمودی و… یاد می‌شود.

با این حال که به ارمغان آوردن و یا گنجاندن طبیعت مثل دیوار سبز در قالب خرده سازه‌های شهری چشمگیر به نظر می‌رسد، ولیکن، از سایر جهات اهداف و مزایای مشخصی نیز دارد.

ما در این مقاله قصد داریم به موضوعات ذیل بپردازیم:

  • معرفی دیوار سبز
  • مزایای آن
  • سیستم آبیاری
  • استفاده از دیوار سبز در روف گاردن

معرفی دیوار سبز (گرین وال)

دیوار سبز
دیوار سبز

دیوارهای سبز، نوعی سازه‌ عمودی به شمار رفته که عمدتاً با انواع مختلفی از پوشش‌های گیاهی پوشانیده شده و یا به عبارت دیگر، گیاهان طبیعی به آن متصل شده است. بدیهی است که گیاهان طبیعی و زنده در اینچنین سازه‌ها به بستری با شرایط متوسط جهت رشد و نمو نیاز دارند و این فضا به طور معمول شامل معدود المان‌های ابتدایی از قبیل خاک، سنگ و آب می‌باشد.

از آنجا که دیوارهای سبز محیط پرورش دهنده گیاهان زنده به شمار رفته‌اند، از سیستم آبیاری داخلی نیز بهره می‌برند.

برخی سهواً دیوار سبز و نمای سبز ساختمان را یکسان قلمداد می‌کنند. در حالی که این دو کاملاً با یکدیگر متفاوت هستند. نمای سبز ساختمان که از آن با عنوان تکیه گاه ساختاری نیز یاد شده، معمولاً با بالارونده پوشانیده می‌شود و این بالارونده‌ها ریشه در زمین دارند. در مقابل، دیوارهای سبز بستری آماده رشد و نمو گیاهان روی سطح یا ساختار هستند.

علاوه بر نکات فوق، نمای سبز بیرونی ساختمان معمولاً طی مدت طولانی تکمیل می‌شود، چرا که بالارونده پیروی مدت زمان طولانی‌تر یک دیوار را به طور کامل پوشش می‌دهد. ولکن، دیوارهای سبز ممکن است از قبل آماده باشد.

گرین وال امروزی پیروی سیستم هوشمند و فعال می‌باشد و با آنکه ظاهری مشابه دیوار سبز سنتی دارد، تا حدود زیادی با آن تفاوت دارد، از تفاوت‌های بارز گرین وال به سیستم هوشمند آن بازمی‌گردد، استفاده از فناوری هوش مصنوعی و تکنولوژی باعث گردیده تا گرین وال در خدمت اهداف بزرگ‌تری باشد، بدین رویه، می‌توان ویژگی‌های گرین وال هوشمند را برنامه ریزی و خودکار نمود و یا در مراحل بالاتر، به اثربخشی آن افزود.

مزایای دیوار سبز

دیوار سبز
دیوار سبز

علاوه بر فواید بصری و بیوفیلیک، دیوارهای سبز به لطف ترکیب گردش هوا، شرایط مناسب جهت رشد و نمو گیاهان و همچنین، تکنولوژی قادرند هوا را تصفیه نموده و رطوبت محیط را در حد تعادل حفظ نمایند.

نخستین تاثیر و مزیت دیوارهای سبز متوجه زندگی بشر است، چرا که ذات بشر تمایل دارد در طبیعت باقی بماند و رو آوردن عناصر طبیعی در فضاهای درون شهری باعث می‌گردد انسان شاداب‌تر و هوشیارتر شود. این موضوع تحت عنوان “بیوفیلیا” نیز شناخته شده است.

همچنین، مطالعات ارتباطی میان طبیعت و کاهش اضطراب و خستگی روانی پیدا کرده است، این بدان معناست که نوعی واکنش خودکار باعث می‌گردد تا بدن هنگام مشاهده عناصر طبیعی مانند دیوار سبز از تاثیرات مخرب ناشی از اضطراب و استرس بکاهد.

دومین مزیت دیوارهای سبز جزء مزایای بصری به شمار می‌رود، خرده طبیعت جا گرفته در قطعات پیمانه‌ای دیوارهای سبز در میان عناصر سفت و سخت آجری و بتونی شهری نقش موثری دارد.

سومین مزیت دیوار سبز مقرون به صرفه بودن آن است، دیوارها و نماهای سبز بیرونی سازه‌ها قادرند از دمای کلی ساختمان به خصوص در مواقع تابش مستقیم نور خورشید بکاهند. و در عین حال، قادرند از فرار حرارت مطبوع ساختمان در طول زمستان کاهش دهند.

این موضوع درباره انرژی مصرفی و سر و صدای شهری نیز صادق است.

سیستم آبیاری دیوار سبز

آبیاری دیوار سبز
آبیاری دیوار سبز

دیوارهای سبز عمدتاً از سیستم آبیاری چرخشی بهره می‌برند، در چنین سیستمی منبع آب مخزن آبیاری است که به دو صورت کنترل از راه دور و یا به طور مستقیم، زیر دیوار سبز قرار می‌گیرد.

مخزن آبیاری به طور دستی و منظم پُر می‌شود تا آب کافی و مورد نیاز گیاهان طبیعی دیوار سبز را تامین نماید، آب از سوی مخزن پمپ شده و به یک نسبت مابین گیاهان توزیع می‌شود.

گرانش، آب اضافی را به سمت پایین می‌کشد و زهکشی، آب مازاد را در پایین دیوار جمع نموده و مجدداً وارد مخزن آبیاری می‌کند، این آب بارها و بارها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با این حال، سیستم آبیاری قطره‌ای نیز در بسیاری از دیوارهای سبز حال حاضر دخیل می‌باشد.

استفاده از دیوار سبز در روف گاردن

دیوار سبز در روف گاردن
دیوار سبز در روف گاردن

روف گاردن، یکی از سازه‌های ارگانیک و طبیعی روز شمرده شده که معمولاً در فضای پشت بام و یا حتی محوطه حیاط نیز اجرا می‌شود. این فضای سبز اصلی‌ترین فضای ارگانیک شهری شناخته شده و دیوار سبز قادر است به عنوان مکمل در آن اجرا شود.

در حالی که برخی افراد تمایل دارند از بالارونده به عنوان نمای سبز بیرونی سازه بهره ببرند، ولکن تاثیرات مخرب آن باعث گردیده تا بسیاری از طراحان و معماران اجرا و نصب دیوارهای سبز را در قالب جایگزین توصیه و پیشنهاد نمایند.

چرا که بالارونده‌ها به دلیل نوع پوشش گیاهی مکنده بوده و ممکن است بعدها به ساختار دیوارهای سست سازه‌ها آسیب بزنند. این در حالی است که پروسه تخریب سازه پس از مدت طولانی به دلیل رشد بالارونده‌ها دچار مشکل می‌شود. به همین دلیل است که بسیاری از طراحان و معماران ترجیح می‌دهند از دیوارهای سبز به عنوان سازه ایمن و سالم استفاده نمایند.

بدیهی است که امتیازات و محاسن قابل تامل دیوارهای سبز هوشمند به خوبی با روف گاردن هماهنگ می‌باشد. و می‌توان از گرین وال‌ها در راستای سبک معماری سبز و در جهت فضاهای ارگانیک مشابه نظیر بام سبز استفاده و بهره برداری نمود.